Χάνουμε χρόνο;

Πολλή κριτική ασκείται στην κυβέρνηση θεωρώντας ότι ο δισταγμός της να υιοθετήσει άμεσα σκληρά μέτρα τύπου Ιρλανδίας, τα οποία μένει ακόμα να δούμε κατά πόσο θα αποδώσουν μεσοπρόθεσμα, δημιούργησε αμφιβολία στις αγορές με αποτέλεσμα να ακριβύνει πολύ ο δανεισμός της χώρας μας.

Αναρωτιέμαι τι θα γινόταν αν πράγματι ο πρωθυπουργός, μέσα σε μια-δυο βδομάδες από την ανάληψη της εξουσίας, ανακοίνωνε σκληρά μέτρα διάσωσης της ελληνικής οικονομίας. Αμφιβάλλω πολύ αν αυτό θα καθησύχαζε τις αγορές. Ποιος μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι οι δανειστές μας δε θα ζητούσαν επιπλέον "διαπιστεύσεις"; Κάποιοι ιδεαλιστές της ελεύθερης οικονομίας λένε ότι η χώρα θα έπρεπε να λάβει τα απαραίτητα, τα "σωστά" μέτρα. Τι είναι "σωστό" στην ελεύθερη οικονομία; Ποια είναι η "σωστή" τιμή για ένα καρβέλι ψωμί ή ένα βαρέλι πετρέλαιο; 50, 100 ή 5; Στην ελεύθερη οικονομία οι τιμές των προϊόντων, άρα και των δανείων, είναι ρευστές και προϊόν παζαριού. Και αυτό κάνει σήμερα η ελληνική κυβέρνηση. Παζαρεύει μέτρα για δάνεια.

Είναι βέβαιο ότι ο πιο βασικός παράγοντας που κάνει ακριβό το δανεισμό της χώρας μας είναι η αναξιοπιστία των οικονομικών στοιχείων (πρώτοι διδάξαντες οι υπουργοί του ΠΑΣΟΚ από τους οποίους πήραν τη σκυτάλη οι υπουργοί της ΝΔ), και έχουν δίκιο που το τονίζουν οι σημερινοί κυβερνώντες. Η αναξιοπιστία αυτή κάνει ακόμα και τους καλοπροαίρετους δανειστές, δηλαδή αυτούς που έχουν συμφέροντα στη μη χρεωκοπία της Ελλάδας, να διστάζουν.

Το ποια θα ήταν η συμπεριφορά των αγορών στην περίπτωση των γρήγορων μέτρων είναι άγνωστο και δε θα το μάθουμε ποτέ. Είναι πολύ πιο εύκολο να προβλέψει κανείς πού θα σταθεί η μπίλια μιας ρουλέτας παρά το πώς θα συμπεριφερθεί μια αγορά εν μέσω κρίσης. Αντίθετα, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η τακτική της κυβέρνησης δίνει τουλάχιστον την εντύπωση στον ελληνικό λαό, δηλαδή αυτόν που θα ιδρώσει για να πληρωθεί τελικά ο λογαριασμός, ότι κάνει τα πάντα για να προστατεύσει τα συμφέροντά του.

Ας μη γίνεται λοιπόν τόσο βιαστική και επιπόλαιη κριτική πάνω σε αυτό το θέμα.

25 ετών, υδραυλικός, πατέρας παιδιού 18 μηνών

Η Ελληνική Αστυνομία έκανε πάλι το θαύμα της. Έδειξε για ακόμα μια φορά τη σοβαρότητα, την άρτια εκπαίδευση και τον επαγγελματισμό αυτών που τη στελεχώνουν. Ο αστυνομικός πέτυχε το στόχο 9 φορές, όχι με αυτόματο όπλο αλλά με πιστόλι. Λεπτομέρεια το γεγονός ότι οι σφαίρες σκότωσαν έναν αθώο.

Και εκεί που θα περίμενε κανείς διενέργεια ΕΔΕ (έστω και στα χαρτιά, όπως έχουμε συνηθίσει), καρατομήσεις, εκδηλώσεις συγγνώμης, ακούει από στόματα αξιωματικών της αστυνομίας να μιλάνε για επιτυχία... Δυστυχώς στον τόπο μας αν πεθάνεις και είσαι δημοσιογράφος και λέγεσαι Κακαουνάκης θα ανακρίνουν ακόμα και την καθαρίστρια του νοσοκομείου σου (και μάλιστα με εντολή υπουργού) για να δουν αν φέρει ευθύνες. Αν είσαι μετανάστης και λέγεσαι "25άχρονος" θεωρείσαι απλώς μια παράπλευρη απώλεια σε μία κατά τα άλλα επιτυχημένη επιχείριση.

Το γεγονός έρχεται να επιβεβαιώσει όχι μόνο την ανεπάρκεια της αστυνομίας να λειτουργήσει σωστά αλλά και ένα πολύ χειρότερο φαινόμενο που ήταν η βασική αιτία για πολλά από τα αστυνομικά "ατυχήματα". Είναι φανερό ότι ελληνική αστυνομία λειτουργεί με νοοτροπία συμμορίας. Οι αστυνομικοί προχθές δεν αποσκοπούσαν στην επιβολή της τάξης αλλά έπαιρναν εκδίκηση για το "ρεζιλίκι" των δύο συναδέλφων τους μετατρέποντας τη γειτονιά του Βύρωνα σε κανονικό πεδίο μάχης. Οι δολοφόνοι του Γρηγορόπουλου γύρισαν πίσω για να δώσουν ένα μάθημα στα "τσουτσέκια" που τους έβρισαν. Οι παλικαράδες ανώτατοι αξιωματικοί θέλησαν να δείξουν στο Σορίν Ματέι πόσο ζόρικοι είναι με τα όπλα.

Σήμερα το απόγευμα άκουγα τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη (πραγματικά ειρωνικός ο τίτλος), αφού έχυσε μαύρο δάκρυ για το χαμό του αθώου, να λέει ότι θα υπάρξει μία άνευ προηγουμένου αστυνόμευση της Αθήνας μέχρι το Πάσχα. Θα του πρότεινα, φιλικά, να μην τους επιτρέψει τουλάχιστον να οπλοφορούν γιατί αλλιώς είναι επικίνδυνοι για τη δημόσια ασφάλεια.

Κρυφή συμφωνία(;)

Οι σημερινές εξελίξεις σχετικά με τη λήξη της συναίνεσης μιλούν λίγο πολύ από μόνες τους. Οι δηλώσεις του κ. Σαμαρά και του κ. Καρατζαφέρη μετά την συνάντηση με τον πρωθυπουργό ήταν ιδιαίτερα ήπιες, δεδομένης της κατάστασης. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο κ. Καρατζαφέρης ενώ ωρύονταν στη βουλή εχθές κατά της εξεταστικής και υπέρ της συναίνεσης (δικαιολογημένα φυσικά), σήμερα μετά τη συνάντηση ήταν χαμογελαστός(!).

Στο γραφείο του πρωθυπουργού σήμερα πιστεύω έγινε μία συμφωνία. Οι Ευρωπαίοι, εκτός από προβληματισμένοι για την πορεία της ελληνικής οικονομίας είναι εξοργισμένοι από το όργιο της χώρας μας με τα οικονομικά στοιχεία. Στην Ελλάδα είμαστε συνηθισμένοι από τέτοια τερτίπια. Στην Ευρώπη σε αυτές τις περιπτώσεις πέφτουν κεφάλια (όλα ή τουλάχιστον μερικά). Η Ευρώπη συνεπώς, θυμωμένη, θέλει κεφάλια και η Ελλάδα θα της δώσει αυτά υπουργών του κ. Καραμανλή, ενδεχομένως και του ίδιου, που ούτως ή άλλως είναι πολιτικά ξοφλημένος. Η εξεταστική επομένως θα γίνει μόνο για τα χρόνια της προηγούμενης κυβέρνησης και ούτε λόγος θα γίνει για την ένταξη στην ΟΝΕ. Η αντίδραση από τη ΝΔ θα είναι φαινομενικά έντονη, στην πράξη όμως η συναίνεση θα συνεχίσει να υπάρχει.

Πιστεύω πως έτσι μόνο εξηγείται η επιλογή της κυβέρνησης να ξεκινήσει εξεταστική για τα στατιστικά στοιχεία, κάτι που από όποια άλλη πλευρά και αν το πάρει κανείς αποτελεί υποδαύλιση της προσπάθειας της χώρας να διαχειριστεί την κρίση.

Ο κακός μας εαυτός

Με λύπη και οργή παρατηρώ τους πολιτικούς των δύο μεγάλων κομμάτων, κυρίως του ΠΑΣΟΚ, να υποδαυλίζουν το κλίμα συναίνεσης που έχει δημιουργηθεί μπορστά στον τεράστιο κίνδυνο που αντιμετωπίζει η χώρα μας. Το κυβερνών κόμμα, αμήχανο μπροστά σε μια κατάσταση που προφανώς δεν είχε προβλέψει ούτε κατά το ελάχιστο προεκλογικά, επιλέγει να ανοίξει εξεταστική για την οικονομία, τώρα που η χώρα βράζει. Αναρωτιέμαι ποιοί θα καθίσουν στο εδώλιο. Ο Καραμανλής, ο Σημίτης, ο Ανδρέας, όλος ο ελληνικός λαός που τόσα χρόνια τους ψήφιζε γιατί τον ψευτοβόλευαν; Αναρωτιέμαι ποιούς ωφελούν αυτή τη στιγμή τέτοιες αντιπαραθέσεις. Όταν το σπίτι σου καίγεται, η ψύχραιμη αντιμετώπιση είναι να σώσεις ό,τι μπορείς και όχι να προσπαθείς (με αρκετή δόση υποκρισίας μάλιστα) να βρεις τους εμπρηστές. Υπάρχει χρόνος για αυτό αργότερα.

Συμβαίνει σε όλους τους λαούς, αλλά σε αυτόν τον τόπο η εσωτερική διχόνοια είναι μόνιμη πληγή. Στη Θεσσαλονίκη έτρωγαν τις σάρκες τους εντός των τοιχών όταν οι Οθωμανοί κύκλωναν την πόλη. Στην επανάσταση φυλάκιζαν τον Κωλοκοτρώνη όταν ο Ιμπραήμ πατούσε την Πελλοπόνησο. Το '22 μία από τα ίδια. Για τον εμφύλιο δεν υπάρχουν λόγια. Ως πότε σε αυτόν τον τόπο θα κυνηγάμε να βρούμε τον "ντόπιο τον εχθρό"; Ο εχθρός είναι ένας και είναι ο κακός, ο πολύ κακός μας εαυτός.

Θετικά προηγούμενα

Επειδή πολλή γκρίνια κυκλοφορεί γύρω από τους νεωτερισμούς του ΠΑΣΟΚ, τις δημόσιες διαβουλεύσεις, τα βιογραφικά, κλπ, θέλω να σημειώσω ότι το πιο σημαντικό ίσως επίτευγμα των κινήσεων αυτών είναι η εισαγωγή νέας νοοτροπίας όσον αφορά τη διακυβέρνηση, τη στιγμή που όλοι αναγνωρίζουμε ότι τα πολλά από προβλήματα στη χώρα μας είναι θέμα νοοτροπίας.

Είναι φυσιολογικό κάποιες από τις νέες αυτές "συνήθειες" να μην αποδώσουν και στο τέλος να καταργηθούν. Αυτό που σίγουρα πετυχαίνουν όμως είναι να δημιουργούνται θετικά προηγούμενα για παρόμοιες προσπάθειες στο μέλλον που θα έχουν στο σχεδιασμό τους το πλεονέκτημα της πρότερης εμπειρίας.

Καινά δαιμόνια

Ανατυπώνω ένα απόσπασμα της συνέντευξης του Christian Ege, προέδρου του Δανέζικου Οικολογικού Συμβουλίου, που έδωσε στο "Ε" της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας της 31ης Μαΐου.

"Η ευτυχία δεν δημιουργείται από τα υλικά αγαθά, αλλά από την αίσθηση της ασφάλειας, την οικογένεια, τους φίλους. Σε σχέση με τους γείτονές της, η Δανία έχει τα λιγότερα αυτοκίνητα ανά κάτοικο. Στις ΗΠΑ, πάλι, υπάρχουν τόσοι εργασιομανείς, που δουλεύουν 60 ώρες τη βδομάδα, κερδίζοντας έτσι πολλά λεφτά κι έπειτα αγοράζουν ένα μεγάλο σπίτι και ένα αυτοκίνητο και νομίζουν ότι αυτό θα τους κάνει ευτυχισμένους - πράγμα με το οποίο διαφωνώ."

Με μία ταπεινή διόρθωση: το μοντέλο ευτυχίας που περιγράφει ο κ. Ege δεν "πλήττει" μόνο τις ΗΠΑ, αλλά όλον τον ανεπτυγμένο και αναπτυσσόμενο κόσμο, ημών, φυσικά, συμπεριλαμβανομένων. Μάλιστα, δε θα ήταν άδικο να πει κανείς ότι οι νεοφώτιστοι του καπιταλισμού σε πολλές περιπτώσεις κρατούν πλέον τα ηνία του αμερικάνικου ονείρου...

Η νίκη της συντήρησης

Παρόλο που δεν περίμενα ουσιαστικές αλλαγές από αυτές τις Ευρωεκλογές, είχα την ελπίδα ότι ο κόσμος ψηφίζοντας θα δώσει ένα προειδοποιητικό μήνυμα προς όλο το πολιτικό κατεστημένο, με κύριο αποδέκτη τα δύο κόμματα εξουσίας. Ένα μήνυμα που θα καταστούσε σαφές ότι αν οι δύο μεγάλοι δεν αλλάξουν τουλάχιστον πολιτικό πολιτισμό, τότε θα χάσουν την (δεδομένη) επαφή τους με την εξουσία.

Το μήνυμα ωστόσο ήταν τελείως διαφορετικό. Αν αναλογιστεί κανείς το δεδομένο της "χαλαρής ψήφου", το επίπεδο στο οποίο είχε πέσει η πολιτική αντιπαράθεση των τελευταίων μηνών αλλά και τις γενικά φτωχές επιδόσεις των δύο αρχηγών, ο δικομματισμός θριάμβευσε φτάνοντας το 70%. Τρίτο κόμμα (και εδώ καμία έκπληξη) το ΚΚΕ, το πιο συντηρητικό κόμμα στην Ελλάδα. Τέταρτοι οι εθνικιστές και ευρωσκεπτικιστές του ΛΑΟΣ που στην μετριοπαθέστερή τους εκδοχή δηλώνουν θαυμαστές της "αποφασιστικότητας" του Σαρκοζί και του Μπερλουσκόνι. Ακολουθεί λαχανιασμένος ο ΣΥΡΙΖΑ, που έχοντας και πάλι ακουμπήσει στον πυθμένα των ποσοστών, ετοιμάζεται να μας παρουσιάσει (σε επανάληψη) το σίριαλ της ανασυγκρότησης, του εσωτερικού διαλόγου κλπ. Τελευταίοι οι Οικολόγοι-Πράσινοι, των οποίων η είσοδος στην Ευρωβουλή αποτελεί τη μοναδική αλλαγή, έστω και μικρή, που έφεραν αυτές οι Ευρωεκλογές στην ελληνική πολιτική σκηνή.

Το έργο χιλιοπαιγμένο: το ΠΑΣΟΚ ετοιμάζεται για μία ακόμα άνευ ουσίας εναλλαγή στην εξουσία, χωρίς να έχει αλλάξει ή βελτιώσει τίποτα ουσιαστικό από τότε που την έχασε, ενώ ο πρωθυπουργός ψάχνει το νέο τρικ που θα ανατρέψει την εις βάρος του κατάσταση επενδύοντας, όπως λένε, στο προσωπικό του "πολιτικό κεφάλαιο" (πάντα αναρωτιόμουν πώς και πότε δημιουργήθηκε, σε τι βασίζεται και από τι συνίσταται αυτό το κεφάλαιο) στρίβοντας παράλληλα το τιμόνι λιγάκι προς τα δεξιά. Από την άλλη οι κομμουνιστές, ικανοποιημένοι που η θέση τους δεν κουνήθηκε ούτε ένα χιλιοστό, θα συνεχίσουν την στείρα πολιτική των συνθημάτων και ο ΣΥΡΙΖΑ θα χαροπαλέψει, αποδεικνύοντας και πάλι όμως ότι είναι εφτάψυχος γιατί κρίμα είναι εδώ που τα λέμε να χαθούν και τόσοι μισθοί και θέσεις εργασίας στις βουλές και στα διάφορα όργανα και στις επιτροπές εντός και εκτός κόμματος.

Τα πάντα δείχνουν πως πρόκειται για μία ολοκάθαρη νίκη της συντήρησης. Μία πραγματικότητα αποκαρδιωτική, τουλάχιστον για όλους εμάς που πιστεύουμε πώς η συντήρηση είναι πολυτέλεια για έναν τόπο που χρειάζεται επειγόντως αλλαγές, όχι πλέον για τη βελτίωση της ζωής μας, αλλά τουλάχιστον για τη μη χειροτέρευσή της.

Ακόμα πιο αποκαρδιωτικό είναι το ποσοστό της αποχής και κυρίως των νέων, η οποία σίγουρα ενίσχυσε, αν δεν επέβαλε, αυτήν την συντηρητική εικόνα. Ας μην κοροϊδευόμαστε, το δημοκρατικό πολιτεύμα βασίζεται στη συμμετοχή η οποία εκφράζεται κυρίως μέσω των εκλογών. Απόρριψη των εκλογών επομένως, σημαίνει και έλλειψη πίστης στη λειτουργία της δημοκρατίας. Η "συνειδητή αποχή" είναι ένας μύθος για πολλούς λόγους, ένας από τους οποίους είναι και το γεγονός ότι σε καμία από τις χώρες με υψηλή αποχή δεν έχει επέλθει κάποια θετική αλλαγή στη λειτουργία της δημοκρατίας.

Κλείνοντας να συγχαρώ και τον κ. Λαζόπουλο γιατί η προπαγάνδα του υπέρ της αποχής, κυρίως στην εκπομπή της Τρίτης πριν τις εκλογές (μία εκπομπή με καθαρά πολιτικό και καθόλου σατυρικό χαρακτήρα) δούλεψε άψογα. Συνέβαλε στην απομάκρυνση του πιο δυναμικού μέρους της κοινωνίας από τις εκλογές, πείθοντας ότι η αποχή είναι αντίσταση και μαγκιά. Το πολιτικό κατεστημένο δήθεν προβληματίζεται για αυτήν, ενώ στην πράξη την ερμηνεύει αυθαίρετα και φυσικά προς το συμφέρον του.